Чирмешән районында туристлык потенциалын үстерү һәм уникаль табигый һәм тарихи-мәдәни мирасны популярлаштыру буенча эш дәвам итә
Район башлыгы Айбатов Рамиль Талгатович белән туристик маршрут буенча үттеләр.
Делегация составында — «ТатНИПИнефть» институтының үсеш буенча әйдәп баручы белгече Сырвачева Владлена Юрьевна һәм «Остров-тур Казань» экскурсия үзәге җитәкчесе Сафин Гумер Дамирович.
Маршрутның беренче ноктасы Таш-Казан урочищесы булды. Татар теленнән тәрҗемә иткәндә, бу исем «таш ишелү» яки «ташлар белән казан» дигәнне аңлата. Уникаль табигать истәлеге Татарстанның көньягында, Чирмешән районында, Карамышево һәм Яшавче авылларыннан ерак түгел урнашкан. Ул озынлыгы якынча 5 километр булган озын чокыр-каньоннан гыйбарәт. Чокырның төбендә һәм битләрендә табигать тарафыннан гаҗәеп шомартылган, түгәрәк формалы зур-зур валуннар ята.
Маршрут катнашучылары Түбән Кармалка авылында 1902–1905 елларда төзелгән Николай Чудотворец храмын, шулай ук «Асфальтит чыгуы» геологик табигать истәлеген зиярәт кылдылар. Ул Чирмешән районында, Түбән Кармалка авылыннан 3 км көньяктарак, Шешма елгасының сул кушылдыгы булган Урта елга ручьеенда урнашкан. Истәлек 1981 елда билгеләнгән, аның мәйданы 4 га тәшкил итә.
Асфальтит чыгуы тирән ярыкларга ия борынгы пермь токымнары белән бәйле, алар тирәнлектә битум ятмасын тота. Казан ярусының төп токымнары өстендә куе окисланган нефть — асфальтит белән туендырылган четвертик суглинклар һәм балчыклар ята. Борынгы рельефның түбәнлек урынында асфальтит җыелуы соңгы четвертик чорда күпсанлы органик калдыклар күмелгән урынга әйләнгән битум күленең барлыкка килүенә китергән. Монда 8 төр моллюск, 1 төр амфибия, 37 төр кош, 30 төр бөҗәк, 18 төр имезүче һәм 8 төр үсемлек ачыкланган. Казылма фауна һәм флора җыюларны В.А. Чердынцев үткәргән, фәнни тасвирламаны Н.К. Верещагин башкарган.
Әлбәттә, маршрут катнашучылары районның төп истәлеге — Чирмешән крепостен зиярәт кылдылар һәм тарих-туган якны өйрәнү музеенда экскурсиядә булдылар.
Искә төшерәбез: Татарстан Республикасының Чирмешән районы ЮНЕСКО халыкара геопаркын булдыру проектына кертелгән. Инициатор булып «Татнефть» компаниясе чыга. Бу проект төбәкнең уникаль табигать объектларын, археологик мирасны һәм индустриаль тарихын берләштерәчәк.
Геопарк составына кертеләчәк:
— Түбән Кармалка авылындагы «Асфальтит чыгуы» геологик табигать истәлеге;
— Таш-Казан урочищесы — уникаль ландшафтлар һәм бай тарихлы урын;
— Чирмешән крепосте — хәрби-инженерлык архитектура истәлеге.
Проект өстендә эш дәвам итә: территория чикләре, төп маршрутлар, оештыру структурасы һәм икътисадый эффект тикшерелә.
Ышанабыз, бу районыбыз үсешенә көчле импульс бирәчәк!