2026 елдан муниципаль хезмәткәрләр өчен керемнәр декларациясендә нәрсә үзгәрде?
Безгә Чирмешән муниципаль районы башлыгының Коррупциягә каршы тору мәсьәләләре буенча ярдәмчесе Э.В. Галяутдинова сөйләде.
-
Яңа елдан антикоррупция законнарына җитди үзгәрешләр керде. Нәрсә үзгәрде?
-
Чынлап та, 2026 елның 1 гыйнварыннан әһәмиятле үзгәрешләр булды. Аларның иң мөһиме – хәзерге вакытта эшләүче муниципаль хезмәткәрләр һәм муниципаль учреждениеләр җитәкчеләре өчен керемнәр, чыгымнар, мөлкәт һәм мөлкәт характердагы йөкләмәләр турында мәгълүматларны ел саен тапшыру бурычы юкка чыгарылды. Әгәр элек ел саен белешмә тутырырга кирәк булса, хәзер бу билгеле бер очракларда гына таләп ителә.
-
Нинди очракларда керемнәр турында белешмә тапшырырга кирәк?
-
Мондый очраклар берничә. Беренчедән, муниципаль хезмәткә кабул иткәндә. Икенчедән, тиешле исемлектәге вазыйфаларга күчергәндә яки башка дәүләт органыннан күчергәндә. Өченчедән, бигрәк тә мөһиме, ел дәвамында эре килешүләр төзегәндә.
-
Эре килешүләр дип нәрсә аңлашыла?
-
Бу – җир участогы, башка торак пункты, транспорт чарасы, кыйммәтле кәгазьләр, оешмаларның устав капиталларындагы өлешләр, цифрлы финанс активлары яки цифрлы валюта сатып алу. Ләкин теләсә кайсы сатып алу белешмә тапшырырга мәҗбүр итми, ә мондый килешүләрнең гомуми суммасы өч алдагы елдагы гаиләнең тулаем кеременнән арткан очракта гына.
-
Мисал белән аңлата аласызмы?
-
Әлбәттә. Әйтик, хезмәткәр хатыны һәм балигъ булмаган балалары белән 2022, 2023 һәм 2024 елларда бергәләп өч миллион сум акча эшләгәннәр. Әгәр 2025 елда алар өч миллионнан артып торган автомобиль яки фатир сатып алсалар, 2026 елның 30 апреленә кадәр керемнәр турында белешмә тапшырырга кирәк. Әгәр сатып алулар суммасы гаиләнең өч еллык кеременнән азрак булса яки эре килешүләр булмаса, белешмә тапшыру кирәк түгел.
-
Ә белешмәне ничек тутырырга, формасы үзгәрдеме?
-
Белешмә формасы унификацияләнгән һәм Россия Федерациясе Президенты указы белән раслана. Ул, элеккечә, «Справки БК» махсус программа тәэминатын кулланып тутырыла. Программаның актуаль версиясе Россия Федерациясе Президентының рәсми сайтыннан күчереп алынырга мөмкин. Мәгълүматлар аерым рәвештә хезмәткәргә, аның иренә яки хатынына һәм һәр балигъ булмаган балага аерым тапшырыла.
-
Чиновникларның керемнәрен контрольгә алу хәзер катгыйрак булды диләр. Бу шулаймы?
-
Мин контроль технологик яктан камилләштерелгәнрәк һәм нәтиҗәлерәк булды дияр идем. Хәзер ул «Посейдон» дәүләт системасы аша реаль вакыт режимында гамәлгә ашырыла. Бу система Федераль салым хезмәте, Росфинмониторинг, Росреестр һәм башка ведомстволар белән автоматик рәвештә мәгълүмат алмаша. Ягъни дәүләт ел саен кәгазьләр тутыру кирәк булмыйча, тулы картинаны күрә.
-
Хезмәткәрләребезгә тагын нинди мөһим үзгәрешләрне белергә кирәк?
-
Берничә әһәмиятле момент бар. Беренчедән, керемнәр турындагы мәгълүматлар инде интернетта ачык чыганакларда урнаштырылмаячак. Икенчедән, муниципаль берәмлекләрнең вәкиллекле органнары депутатлары хәзер сайланганда керемнәр турында белешмә тапшыру бурычыннан азат ителде. Өченчедән, аерым игътибар итәргә телим: белешмә тулы булмаган мәгълүматлар бирү – эштән азат итү өчен нигез булып тора. Шуңа күрә, әгәр белешмә тапшыру бурычы туган икән, аңа максималь җаваплылык белән карарга кирәк.