Дәүләт хезмәтләрендә - «Челтәрдәге мошенниклардан яклау» сервисы

«Халык өчен дәүләт» федераль проекты кысаларында Россия Цифрлы үсеш министрлыгы һәм Россия Хөкүмәте каршындагы Аналитик үзәк Бердәм дәүләт хезмәтләре порталында «Челтәрдә мошенниклардан саклану» дигән тормыш хәленә цифрлы сервис эшләтеп җибәрде. Аның максаты — мошенниклык гамәлләрен кисәтү һәм булдырмау.
Сервис: https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection

Анда ике хәлнең берсен сайларга мөмкин:

«Мошенниклар Госуслугларга керү юлын алырга тырыша»
Бу үз исәп язмасы өстеннән контрольне торгызырга кирәк булганнар өчен сценарий. Әгәр кеше мошенникларга пароль яки СМСтан код әйткән булса, нәрсә эшләргә кирәклеге турында җентекле күрсәтмә бирелгән.

«Мин челтәрдә мошенниклардан сакланырга телим»
Монда prevention — җинаять гамәлләрен булдырмау турында сүз бара. Саклану чаралары җыелган:
— күчемсез милек белән гамәлләргә үз-үзенә тыелу;
— элемтә килешүләрен төзүгә үз-үзенә тыелу;
— кредитлар һәм займнар алуга үз-үзенә тыелу;
— ышанычлы контакт ярдәмендә исәп язмасын саклау;
— телефон шалтыратулары вакытында куркынычсызлык кагыйдәләре;
— финанс мошенниклыгына каршы тору ысуллары;
— цифрлы гигиена буенча чек-лист.

Үз-үзенә тыелу дигән нәрсә?
Бу — кешенең үзенә үзе салган ирекле чикләү. Ул аның исеменә кредитлар һәм займнар рәсмиләштерү, милек хуҗасының шәхси катнашыннан башка күчемсез милек белән килешүләр төзү яки аның исеменнән кәрәзле элемтә килешүе төзү мөмкинлеген булдырмау өчен кирәк.

Ышанычлы контакт — Госуслуглардагы исәп язмасын өстәмә саклау. Бу туган яки дус булырга мөмкин. Кулланучының аккаунтына керү юлын торгызырга омтылганда, парольне торгызуны раслау өчен СМС ышанычлы контактның номерына килә. Ул сорауны кулланучыны ялгыштырмыйлар икәнлегенә ышанганнан соң гына раслый.

Сервис битендәге файдалы кораллар:
— цифрлы грамоталылык буенча укыту курслары каталогы — мәгълүматларны резервка күчерүдән дипфейкларны тануга кадәр: https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/courses?s=9&p=1
— мошенниклык схемалары базасы: хәзер анда кыска тасвирламалы 86 схема бар: https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/schemes?s=9&p=1
— цифрлы грамоталылык буенча тест: https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/quiz
— «Киберкуркынычсызлык — бу гади!» бүлеге: https://www.gosuslugi.ru/landing/cybersecurity

Аерым алганда, балалар һәм өлкән яшьтәге кешеләр өчен киберграмоталылык буенча тәкъдимнәр бар — алар интернетта иң зәгыйфь дип санала. Фишингтан саклануга, ышанычлы парольләр төзүгә, мобиль җайланманы саклауга һәм телефон мошенниклыгын кисәтүгә аерым игътибар бирелә.

Ике хәл битендә дә файдалы сылтамалар белән памятка урнаштырылган: Россия ЭЭМ адреслары белән интерактив карта; Россия ЭЭМ рәсми сайты аша гариза, шикаять яки тәкъдим бирү; хокукларны яклау буенча бушлай консультация һәм адвокат ярдәме алу мөмкинлеге.
«Еш бирелә торган сораулар» бүлегендә «Мошенниклар күчемсез милекне сата аламы?» темасы буенча МФЦ интерактив картасына сылтама бар.

Шулай ук кредит тарихын тикшерү, шикле шалтырату турында хәбәр итү, рәсмиләштерелгән сим-карталарны тикшерү, зыянлы интернет-ресурска шикаять бирү өчен сылтамалар бар. FAQ-да «Контроль сорауны ничек көйләргә?», «Мошенниклар Госуслуглар аша сезнең өчен рәсмиләштергән кредитны ничек юкка чыгарырга?», «Дроп кем ул һәм җинаять схемасына ничек эләкмәскә?» һ.б. сорауларга җаваплар бар.